नेपालमा बीमा: दाबी भुक्तानी, आकार र मूल्यका आधारमा बीमा कम्पनी तुलना

This page is also available in English: Insurance in Nepal: Compare Insurers on Claims, Size and Price

कुन जीवन बीमा कम्पनीले दाबीको सबैभन्दा धेरै भुक्तानी गर्छ?

यो तालिकामा हरेक जीवन बीमा कम्पनीले आ.व. २०८१/८२ मा भुक्तानी गरेको दाबी र वर्षको अन्त्यसम्म भुक्तानी हुन बाँकी दाबी देखाइएको छ। भुक्तानी हिस्सा जति धेरै, त्यति कम ग्राहक पर्खिरहेका हुन्छन्। क्रम मिलाउन स्तम्भको शीर्षकमा थिच्नुहोस्।

स्रोत: नेपाल बीमा प्राधिकरणको वार्षिक प्रतिवेदन २०८१/८२, अनुसूची १४, १५, २५ र २६। आ.व. २०८१/८२ का अंकको लेखापरीक्षण हुन बाँकी छ। "भुक्तानी हिस्सा" हाम्रो हिसाब हो: वर्षभरि भुक्तानी गरेको दाबी ÷ (भुक्तानी गरेको दाबी + वर्षको अन्त्यसम्म भुक्तानी हुन बाँकी दाबी)।

निर्जीवन बीमा: भुक्तानी भएको र बाँकी दाबी

निर्जीवन बीमा (सवारी, सम्पत्ति, यात्रा, स्वास्थ्य आदि) को अंक सधैँ कम देखिन्छ, किनभने ठूलो क्षतिको दाबी सर्भेयरले मूल्याङ्कन नगरेसम्म भुक्तानी हुँदैन, त्यसैले जुनसुकै बेला धेरै रकम बाँकी रहन्छ। निर्जीवन बीमा कम्पनीलाई एकअर्कासँग मात्र तुलना गर्नुहोस्, जीवन बीमासँग होइन।

स्रोत: नेपाल बीमा प्राधिकरणको वार्षिक प्रतिवेदन २०८१/८२, अनुसूची १४, १५, २५ र २६। आ.व. २०८१/८२ का अंकको लेखापरीक्षण हुन बाँकी छ। "भुक्तानी हिस्सा" हाम्रो हिसाब हो: वर्षभरि भुक्तानी गरेको दाबी ÷ (भुक्तानी गरेको दाबी + वर्षको अन्त्यसम्म भुक्तानी हुन बाँकी दाबी)।

नेपालको बीमा बजार कति ठूलो छ?

आ.व. २०८२/८३ मा १४ जीवन बीमा कम्पनीले करिब रू २०,००२ करोड र १४ निर्जीवन बीमा कम्पनीले करिब रू ५,०६० करोड प्रिमियम संकलन गरे (प्राधिकरणको असार २०८३ को मासिक तथ्याङ्क)। निर्जीवनमा सबैभन्दा ठूलो हिस्सा सवारी बीमाको छ। प्रिमियमका हिसाबले सबैभन्दा ठूलो जीवन बीमा कम्पनी नेपाल लाइफ इन्स्योरेन्स र निर्जीवन बीमा कम्पनी शिखर इन्स्योरेन्स हो। ठूलो हुनु र दाबी राम्ररी भुक्तानी गर्नु एउटै कुरा होइन, त्यसैले हामी दुवै देखाउँछौँ।

बैंक कर्जा लिँदा माग्ने बीमा

• घर कर्जा: बैंकले घरको आगलागीलगायतका जोखिम (प्रायः भूकम्पसमेत) को बीमा माग्छ, र बीमालेखमा बैंकको नाम हुन्छ। घर कर्जाबारे पढ्नुहोस्।
• सवारी कर्जा: थर्ड पार्टी मात्र होइन, पूर्ण (कम्प्रिहेन्सिभ) बीमा चाहिन्छ, र कर्जा नतिरेसम्म बैंक कर्जादाताको रूपमा रहन्छ। गाडी कर्जाबारे पढ्नुहोस्।
• अन्य धितो कर्जा: धितो राखिएको सम्पत्ति वा मौज्दातको पनि बीमा गर्नुपर्छ।
• धेरै बैंकले कर्जासँग जोडिएको म्यादी जीवन बीमा पनि दिन्छन्। यो प्रायः राख्नु राम्रै हुन्छ, तर बीमा कम्पनीबाट सिधै लिने म्यादी बीमासँग तुलना गर्न सकिन्छ।

के Byajdar बीमा ब्रोकर हो?

होइन। Byajdar लाई नेपाल बीमा प्राधिकरणले इजाजत दिएको छैन, यसले बीमा बेच्दैन र बीमा कम्पनीबाट कमिसन लिँदैन। हामी नियामककै अंक प्रकाशित गर्छौँ ताकि तपाईं तुलना गर्न सक्नुहोस्। बीमा ऐन २०७९ अनुसार इजाजतप्राप्त बीमा कम्पनी, अभिकर्ता, ब्रोकर वा एग्रिगेटरले मात्र बीमा बेच्न वा मिलाउन पाउँछन्, त्यसैले बीमा कम्पनीबाट सिधै वा प्राधिकरणको इजाजतपत्र देखाउन सक्ने अभिकर्ताबाट मात्र किन्नुहोस्।

बारम्बार सोधिने प्रश्न

नेपालमा कति वटा बीमा कम्पनी छन्?

नेपालमा १४ जीवन बीमा कम्पनी र १४ निर्जीवन बीमा कम्पनी छन्, साथै ३ लघु जीवन बीमा कम्पनी (गार्डियन माइक्रो लाइफ, क्रेस्ट माइक्रो लाइफ, लिबर्टी माइक्रो लाइफ) र ४ लघु निर्जीवन बीमा कम्पनी (नेपाल माइक्रो, प्रोटेक्टिभ माइक्रो, स्टार माइक्रो, ट्रस्ट माइक्रो)। सबैलाई नेपाल बीमा प्राधिकरणले इजाजत दिएको हो।

नेपालमा कुन बीमा कम्पनीले दाबी राम्ररी भुक्तानी गर्छ?

प्राधिकरणको आ.व. २०८१/८२ को अंकअनुसार जीवन बीमामा एशियन लाइफ इन्स्योरेन्स (९८.९%) र निर्जीवन बीमामा एनएलजी इन्स्योरेन्स (६२.९%) ले दाबी रकमको सबैभन्दा ठूलो हिस्सा भुक्तानी गरे। एक वर्ष असामान्य हुन सक्छ, त्यसैले दाबी भुक्तानी पेजमा अघिल्लो वर्ष पनि हेर्नुहोस्।

के थर्ड पार्टी सवारी बीमा अनिवार्य छ?

हो। सडकमा चल्ने हरेक सवारीको कम्तीमा थर्ड पार्टी बीमा हुनुपर्छ, र ब्लुबुक नवीकरण गर्न बहाल बीमा चाहिन्छ। प्रिमियम नेपाल बीमा प्राधिकरणले तोक्ने भएकाले सबै कम्पनीमा उही पर्छ।

नेपालमा बीमा क्षेत्रको नियमन कसले गर्छ?

नेपाल बीमा प्राधिकरणले, जसलाई पहिले बीमा समिति भनिन्थ्यो, बीमा ऐन २०७९ अन्तर्गत। यसले बीमा कम्पनी, अभिकर्ता र ब्रोकरलाई इजाजत दिन्छ, सवारी बीमाको दर तोक्छ र हरेक कम्पनीको तथ्याङ्क प्रकाशित गर्छ।

दाबी भुक्तानी भएन भने के गर्ने?

पहिले बीमा कम्पनीमा लिखित उजुरी दिनुहोस् र त्यसको प्रति राख्नुहोस्। कम्पनीले समाधान गरेन भने नेपाल बीमा प्राधिकरणमा उजुरी दिन सकिन्छ; प्राधिकरणले बीमा कम्पनीविरुद्धका दाबीसम्बन्धी उजुरी हेर्छ।