नेपालमा सहकारीको ब्याजदर

This page is also available in English: Cooperative (Sahakari) Interest Rates in Nepal

आफ्नो सहकारीको ब्याजदर जाँच्नुहोस्

सन्दर्भ ब्याजदर भनेको के हो?

सन्दर्भ ब्याजदर सहकारीले कर्जामा लिन पाउने ब्याजको कानुनी सीमा हो। सहकारी ऐन २०७४ को दफा ५१ अनुसार समितिको सिफारिसमा सहकारी विभागका रजिस्ट्रारले यो तोक्छन्। हालको निर्देशन भदौ ३१, २०८३ मा जारी भएको हो र यसले असोज १, २०८३ देखि सीमा १६% बाट घटाएर १३% बनाएको छ।

स्रोत: अनलाइनखबर, असोज १, २०८३; रातोपाटी, भदौ ३१, २०८३। यी समाचारमा यो कटौती चालु कर्जामा पनि लागू हुन्छ कि हुँदैन भनिएको छैन; आफ्नो सहकारीमा सोध्नुहोस्।

के बचतको ब्याजमा सीमा छ?

सहकारीले बचतमा दिने ब्याजमा छुट्टै सीमा छैन। त्यो काम अन्तरको नियमले गर्छ। सहकारीले १३% मा कर्जा दिन्छ भने बचतमा कम्तीमा ७% दिनुपर्छ। बचतमा ६% दिन चाहन्छ भने १२% भन्दा बढीमा कर्जा दिन पाउँदैन। बैंकभन्दा धेरै नै बढी ब्याज दिन्छु भन्ने सहकारीसँग सतर्क हुनुहोस्: यी नियमअनुसार त्यति ब्याज धान्ने गरी कर्जामा ब्याज लिन पाउँदैन।

सहकारीमा राखेको पैसा कति सुरक्षित छ?

• निक्षेप सुरक्षण अझै सुरु भएको छैन। रू ५ लाखसम्मको सुरक्षण कानुनमा लेखिएको छ, तर २०८३ जेठसम्म लागू भएको थिएन। बैंक र लघुवित्तको निक्षेप रू ५ लाखसम्म सुरक्षित हुन्छ।
• नयाँ नियामकले सहकारी दर्ता गर्दैछ। राष्ट्रिय सहकारी नियमन प्राधिकरणले चैत १७, २०८२ सम्म करिब १५,००० बचत तथा ऋण सहकारीमध्ये ११,६७७ दर्ता गरेको र १,८३४ लाई सञ्चालन अनुमति दिएको थियो (कान्तिपुर)। आफ्नो सहकारीसँग अनुमति छ कि छैन सोध्नुहोस्।
• समस्याग्रस्त सहकारीका बचतकर्ताले पैसा फिर्ता पाउन थालेका छन्। बचत फिर्ता गर्न २०८३ मा घुम्ती कोष खडा गरियो, र साना बचतकर्तालाई जेठ २०८३ देखि भुक्तानी सुरु भयो (कान्तिपुर; डीसी नेपाल)।
• धितो बिनाको कर्जामा सीमा छ। २०८१ चैतमा तयार पारिएको मापदण्डले धितो बिनाको कर्जा रू ५ लाखसम्म मात्र दिन पाइने भनेको छ (कान्तिपुर, चैत २०८१)।

सहकारी, लघुवित्त कि बैंक?

लामो समय राख्न मिल्ने बचतका लागि बैंक र फाइनान्स कम्पनीको मुद्दती निक्षेपको ब्याजदर तुलना गर्नुहोस्। कर्जाका लागि लघुवित्तको ब्याजदर र बैंकको कर्जा ब्याजदर हेर्नुहोस्, र जुनसुकै कर्जाको किस्ता किस्ता क्यालकुलेटरबाट निकाल्नुहोस्।

बारम्बार सोधिने प्रश्न

नेपालमा सहकारीले बढीमा कति ब्याज लिन पाउँछ?

वर्षको १३%, असोज १, २०८३ देखि लागू। सहकारी विभागका रजिस्ट्रारले यसलाई १६% बाट घटाएका हुन्।

सन्दर्भ ब्याजदर भनेको के हो?

यो सहकारीले कर्जामा लिन पाउने ब्याजको सीमा हो, जुन सहकारी ऐन २०७४ अन्तर्गत सहकारी विभागका रजिस्ट्रारले तोक्छन्। सहकारीले योभन्दा कम लिन पाउँछ, बढी पाउँदैन।

के सहकारीले कर्जामा सेवा शुल्क लिन पाउँछ?

पाउँदैन। हालको निर्देशनले सेवा, प्रशासनिक, नवीकरण र फाराम शुल्क लिन रोकेको छ।

सहकारीले बचतमा कति ब्याज दिनुपर्छ?

कर्जा र बचतको ब्याजदरबीचको अन्तर ६ प्रतिशत बिन्दुभन्दा बढी हुन पाउँदैन। १३% मा कर्जा दिने सहकारीले कम्तीमा ७% दिनुपर्छ।

के सहकारीमा राखेको मेरो बचत सुरक्षित छ?

निक्षेप सुरक्षण अहिलेसम्म छैन। रू ५ लाखसम्मको सुरक्षण कानुनमा व्यवस्था छ, तर २०८३ जेठसम्म लागू भएको थिएन। बैंक र लघुवित्तको निक्षेप रू ५ लाखसम्म सुरक्षित हुन्छ।