नेपालमा लघुवित्तको ब्याजदर

This page is also available in English: Microfinance (Laghubitta) Interest Rates in Nepal

लघुवित्तको ब्याजदर सीमा कसरी तोकिन्छ?

२०८२ असार मसान्तसम्म नेपाल राष्ट्र बैंकले हरेक लघुवित्त कर्जामा बढीमा १५% ब्याज लिन पाउने सीमा तोकेको थियो। साउन १, २०८२ देखि नयाँ कर्जाको ब्याज संस्थाको आधार दरबाट तोकिन्छ र एकैपटक दुई वटा सीमा लागू हुन्छन्। जुन कम छ, त्यही लागू हुन्छ।

ब्याजदर हरेक त्रैमासमा परिवर्तन हुन्छ, र ऋणीले स्थिर वा परिवर्तनशील ब्याजदर रोज्न पाउँछन्। बैंकहरूको आधार दर घटेकाले क्षेत्रगत सीमा यो त्रैमासमा १४.१०% बाट घटेर १३.७०% भएको छ। साउन १, २०८२ अघि लिएका कर्जामा भने १५% कै सीमा लागू हुन्छ।

स्रोत: राष्ट्र बैंकको मार्गदर्शनबारे सेयरसंसारको समाचार, असार २०८२; डिप्रोक्स र एनएमबी लघुवित्तको असोज ३०, २०८३ को ब्याजदर सूचना, जसमा राष्ट्र बैंकको एकीकृत निर्देशन २०८२ को निर्देशन नं. १४ उल्लेख छ।

सबै लघुवित्त संस्थाको आधार दर

आधार दर भनेको संस्थाको आफ्नै कोषको लागत र सञ्चालन खर्च हो। आधार दर कम भए संस्थाले सीमाभन्दा कम ब्याजमा कर्जा दिएर पनि आफ्नो खर्च धान्न सक्छ। "बढीमा लिन पाउने ब्याज" स्तम्भमा राष्ट्र बैंकले प्रकाशित गरेको पछिल्लो आधार दरमा माथिका दुई सीमा लगाएर निकालिएको अंक छ। क्रम मिलाउन स्तम्भको शीर्षकमा थिच्नुहोस्।

स्रोत: नेपाल राष्ट्र बैंक, लघुवित्त वित्तीय संस्थाका प्रमुख वित्तीय सूचक, असार मसान्त २०८३ (अपरिष्कृत)। सीमाको स्तम्भ त्यही आधार दरबाट गरिएको हाम्रो हिसाब हो; संस्थाले वास्तविक ब्याजदर तीन महिनाको औसत आधार दरबाट तोक्ने भएकाले तपाईंको कर्जाको कागजमा अलिकति फरक अंक हुन सक्छ। थोक संस्थाले व्यक्तिलाई होइन, अन्य लघुवित्त र सहकारीलाई कर्जा दिन्छन्।

संस्थाहरूले प्रकाशित गरेका ब्याजदर

यो त्रैमासका लागि हामीले संस्थाकै सूचनाबाट पढ्न सकेका दर यी हुन्। अरू धेरैजसो संस्थाले स्क्यान गरिएको सूचना शाखामा वा वेबसाइटमा राख्छन्।

कर्जा सीमा र अन्य नियम

• धितो राखेर लिने कर्जा: प्रति ऋणी रू १५ लाखसम्म। राष्ट्र बैंकले २०८२ मंसिरमा यो सीमा रू ७ लाखबाट फेरि बढाएको हो (कान्तिपुर, मंसिर २०८२)।
• हर्जाना ब्याज: संस्थाहरूको हालको सूचनाअनुसार, भाखा नाघेको किस्तामा मात्र वर्षको २%।
• सेवा शुल्क: २०८१ को अन्त्यतिर स्वीकृत कर्जाको बढीमा १.३% भनिएको थियो। हालको दर लिखित रूपमा माग्नुहोस्।
• सर्वसाधारणको निक्षेप: निर्धन उत्थान र छिमेकले मात्र सर्वसाधारणबाट निक्षेप लिन पाउँछन्। अरू सबैले आफ्नै सदस्यबाट मात्र बचत लिन्छन्।

लघुवित्त कि बैंक कर्जा?

लघुवित्त कर्जामा धितो थोरै चाहिन्छ वा चाहिँदैन, र बैंक नपुगेका गाउँमा पनि पाइन्छ। तर ब्याज करिब दोब्बर पर्छ। वाणिज्य बैंकहरूले अहिले घर र व्यक्तिगत कर्जामा करिब ५% देखि ९% ब्याज लिन्छन्। तपाईंसँग जग्गा वा तलब खाता छ भने पहिले बैंकको व्यक्तिगत कर्जा र घर कर्जाको ब्याजदर तुलना गर्नुहोस्, र किस्ता क्यालकुलेटरबाट रुपैयाँमा कति फरक पर्छ हेर्नुहोस्। सहकारीबाट कर्जा लिने सोचमा हुनुहुन्छ भने सहकारीको ब्याजदर पनि हेर्नुहोस्।

बारम्बार सोधिने प्रश्न

नेपालमा लघुवित्तले बढीमा कति ब्याज लिन पाउँछ?

कात्तिकदेखि पुस २०८३ का लागि नयाँ कर्जाको सीमा १३.७०% हो। आधार दर कम भएको संस्थाले योभन्दा कम लिनुपर्छ, किनभने उसको ब्याजदर आफ्नै आधार दरमा ३ प्रतिशत बिन्दु जोडेको भन्दा बढी हुन पाउँदैन।

के लघुवित्तको १५% सीमा अझै लागू छ?

साउन १, २०८२ अघि लिएका कर्जामा मात्र। त्यसपछि दिइएका कर्जामा आधार दरको सूत्र लागू हुन्छ, जसले अहिले योभन्दा कम सीमा दिन्छ।

नेपालमा कति वटा लघुवित्त संस्था छन्?

राष्ट्र बैंकको सूचीमा असार मसान्त २०८३ मा 'घ' वर्गका ५१ संस्था थिए। एउटा मर्जरपछि २०८३ भदौ मसान्तको सूचीमा ५० छन्।

लघुवित्तले बचतमा कति ब्याज दिन्छन्?

हामीले पढ्न सकेका हालका सूचनामा सदस्यको साधारण बचतमा ७.५% र दीर्घकालीन बचतमा ९.२५% सम्म छ। राष्ट्र बैंकले न्यूनतम दर तोकेको छैन; हरेक संस्थाले आफ्नो दर लिखित रूपमा जानकारी दिनुपर्छ।

लघुवित्तबाट कति कर्जा पाइन्छ?

धितो राखेर रू १५ लाखसम्म। धितो बिनाको सीमा कम हुन्छ र तपाईंको समूह र कर्जा तिरेको रेकर्डमा भर पर्छ; हालको सीमा शाखामा सोध्नुहोस्।